W 2022 roku z powodu reakcji alergicznych pomoc medyczna była potrzebna 7394 pacjentom w Polsce. Z kolei w 2025 roku liczba ta wzrosła do 11 921, a 4458 osób wymagało hospitalizacji. Na problem alergii i anafilaksji zwraca uwagę Fundacja Allergia, która wprowadza kampanię edukacyjną "Klik ratuje życie".
Alergia to nie tylko katar czy pokrzywka. W przypadku anafilaksji mówimy o gwałtownej reakcji organizmu, która może zagrażać życiu. Może być wywołana przez pokarm, leki, jad owadów czy lateks. Co więcej, może wystąpić nawet u osoby, która wcześniej nie miała żadnych objawów alergicznych. Podczas anafilaksji najważniejsze są minuty, a szybka interwencja jest kluczowa.
W przypadku zaobserwowania objawów anafilaksji, takich jak trudności w oddychaniu czy spadek ciśnienia, należy jak najszybciej podać adrenalinę i wezwać pomoc. Adrenalina, często podawana za pomocą autowstrzykiwacza, jest najskuteczniejszym lekiem w takich sytuacjach. Tabletki przeciwhistaminowe mogą łagodzić objawy, ale nie zadziałają w przypadku zagrażającej życiu reakcji.
Jak prawidłowo podać adrenalinę? Oto kluczowe kroki:
- Podaj adrenalinę poprzez autowstrzykiwacz, jeśli są objawy anafilaksji, a następnie wezwij pomoc (112 lub 999).
- Ułóż osobę w bezpiecznej pozycji – na leżąco w przypadku osłabienia, a w siedzącej, jeśli występuje duszność.
- Usuń przyczynę reakcje, jeśli to możliwe, ale nie opóźniaj podania adrenaliny.
- Jeśli po pięciu minutach objawy nie ustępują, zastosuj drugą dawkę adrenaliny.
- Nie zostawiaj osoby w kryzysie samej – monitoruj jej stan do przybycia pomocy.
Autowstrzykiwacze są zaprojektowane tak, aby były łatwe w użyciu nawet dla osób bez wykształcenia medycznego. Kluczowe jest, by wiedzieć, jak ich używać. Różne modele mogą się różnić, dlatego warto wcześniej przećwiczyć procedurę na odpowiednim urządzeniu treningowym.
Od 30 maja 2025 roku podanie adrenaliny w sytuacji anafilaksji jest też uznawane za część pierwszej pomocy. Dlatego każda osoba powinna się z tym zagadnieniem zapoznać, aby móc właściwie reagować w nagłych przypadkach. Unikanie ryzyka oraz odpowiednia reakcja mogą uratować życie.
